Αρχική Προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ Π Α Κ Ε Τ Ο Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Α3

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α3


Έρευνα Αγοράς

Η έρευνα βασίστηκε κυρίως σε στοιχεία:

1. της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας
2. του ΕΒΕΑ
3. της Stat Bank
4. της Τραπέζης της Ελλάδος
5. του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ)
6. της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολόγων Τροφίμων
7. τις Απαντήσεις των Βιομηχανιών, Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών που έλαβαν μέρος με απαντήσεις ειδικών ερωτηματολογίων

Παρατηρήσεις

  1. Η βιομηχανία τροφίμων είναι η πλέον ανθούσα μεταξύ των Ελληνικών βιομηχανιών
  2. Παρουσιάζει σημαντικά κέρδη
  3. Πραγματοποιεί επενδύσεις για αύξηση και εκσυγχρονισμό του μηχανολογικού της εξοπλισμού
  4. Πλην των περιπτώσεων που θα αναφερθούν παρακάτω, οι μειώσεις που παρατηρήθηκαν οφειλόταν κυρίως στην επένδυση για νέο εξοπλισμό, καθώς επίσης και εκσυγχρονισμό από άποψη συνθηκών υγιεινής παραγωγής (HACCP, GMP) και νομοθεσίας  διεθνούς εμπορίου (ISO 9000).
  5. Ο εκσυγχρονισμός αυτός δημιουργεί ανάγκη για νέους ειδικούς επιστήμονες
  6. Προβληματικοί για μια ακόμη φορά αποδείχθηκαν οι Συνεταιρισμοί, οι οποίοι παρουσιάζουν μόνιμες ζημιές, οι δανειακές τους υποχρεώσεις φθάνουν στο 100%, και ο δείκτης ιδίων προς ξένα κεφάλαια είναι 1:144.
  7. Προβληματική εμφανίσθηκε και η πτηνοτροφία, με κύριο πρόβλημα τη χαμηλή κατανάλωση, μετά τη γνωστή υπόθεσης της ΒΟΚΤΑΣ, η οποία παρέσυρε την Ελληνική πτηνοτροφία στο σύνολο της. Έτσι, παρά την αξιοσημείωτη άνοδο των πωλήσεων (18,6%) το 1996, κατά το 1997 η πτηνοτροφία κινήθηκε ζημιογόνα.
  8. Η βιομηχανία των ξηρών καρπών παρουσιάζει μείωση, λόγω ιδίως της συρρίκνωσης που υπέστη και της δανειακής επιβάρυνσης.
  9. Η βιομηχανία τροφίμων απασχολεί το 16% των απασχολουμένων στο σύνολο των μεταποιητικών μονάδων.
  10. Τόσο η ΕΣΥΕ όσο και ο ΣΕΒΤ δεν διαθέτουν στοιχεία πάνω στην απασχόληση επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού.
  11. Γενικώς, θα πρέπει να απασχολείται τουλάχιστον ένας ειδικός επιστήμονας ανά γραμμή παραγωγής των 15-20 ατόμων και ένας στη διασφάλιση της ποιότητας.

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Αριθμός φοιτησάντων-Αποφοίτων

Από την έναρξη λειτουργίας του Τμήματος (Φεβρουάριος του 1974) έχουν εισαχθεί συνολικά: 3.750 φοιτητές ενώ έχουν καταστεί πτυχιούχοι: 1.054.

Βλέπουμε ότι οι σπουδές στο Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων είναι αρκετά σφιχτές. Το επίπεδο σπουδών είναι αρκετά υψηλό και οι απαιτήσεις παρομοίως. Έτσι, δικαίως το Τμήμα απέκτησε τη φήμη του καλλιτέρου τμήματος στο ΤΕΙ.

Αποφοιτεί ένας εισαγόμενος στους τέσσαρες. Οι υπόλοιποι είτε εγκατέλειψαν τις σπουδές ή δεν έχουν λάβει ακόμη πτυχίο.

Εδώ πρέπει να σημειωθεί ο υπερβολικά, για το μέγεθος της Ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, μεγάλος αριθμός των εισαγομένων σπουδαστών. Το υπουργείο Παιδείας θα πρέπει κάποτε να λάβει σοβαρά υπ' όψιν τις προτάσεις για μείωση του αριθμού των εισακτέων στο Τμήμα (εισάγονται 400 περίπου τεχνολόγοι τροφίμων ανά έτος στα δύο τμήματα Αθηνών και Θεσσαλονίκης).


ΤΟΜΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Από τον ορισμό του απόφοίτου Τεχνολόγου Τροφίμων και την περιγραφή του επαγγέλματος, προκύπτουν και οι τομείς απασχόλησής του. Η απασχόληση του Τεχνολόγου Τροφίμων απλώνεται τόσο στην περιοχή του ιδιωτικού τομέα όσο και εκείνη του δημοσίου τομέα.


ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Η απασχόληση στον τομέα αυτό καταγράφεται ως ευρύτατη, απλώνεται σ' όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων και απορροφά το υψηλότερο ποσοστό αποφοίτων.

Αποφοίτους Τεχνολόγους Τροφίμων συναντά, πλέον, κανείς σ' όλους τους κλάδους της Ελληνικής Βιομηχανίας Τροφίμων και Ποτών, ανεξαρτήτως μεγέθους επιχείρησης.

Η απασχόληση στη βιομηχανία παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία, καλύπτει δε όλα τα τμήματα της επιχείρησης ή τις φάσεις επεξεργασίας του παραγόμενου προϊόντος καθώς και όλα τα επίπεδα διεύθυνσης ή διοίκησης της μονάδας:

1. Αποδοχή και δειγματοληψία πρώτης ύλης.

2. Διεύθυνση και επιθεώρηση όλων των φάσεων των τμημάτων επεξεργασίας.

3. Έλεγχος και επιθεώρηση του καθαρισμού του εξοπλισμού και κτιρίων, τις διάθεσης των αποβλήτων καθώς και της συντήρησης του εξοπλισμού.

4. Τήρηση αναφορών, παρακολούθηση και εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, διοίκηση προσωπικού, εκπαίδευση προσωπικού, συνεργασία σε αποφάσεις για τιμές και προβλήματα εργασίας.

Η απασχόληση στον έλεγχο της ποιότητας του παραγόμενου προϊόντος, εντός της επιχείρησης σχετίζεται με:

1. Διεύθυνση και εκτέλεση όλων των δοκιμών ποιοτικού ελέγχου, σ' όλες τις φάσεις της επεξεργασίας αλλά και της διακίνησης και αποθήκευσης του προϊόντος.

2. Παρακολούθηση και εφαρμογή ισχύουσας νομοθεσίας καθώς και τήρηση αρχείου.

3. Βελτίωση των υπαρχόντων προϊόντων και εφαρμοζόμενων επεξεργασιών καθώς και έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων και επεξεργασιών, συμπεριλαμβανομένης της τυποποίησης και παραγωγής σε μικροκλίμακα. Παρακολούθηση αγοράς.

Μια άλλη δραστηριότητα, στο πλαίσιο της απασχόλησης στη βιομηχανία, είναι αυτή που σχετίζεται με την επιθεώρηση και συνεργασία των χωρών παραγωγής της πρώτης ύλης, ώστε να δοθεί βοήθεια στα προβλήματα επεξεργασίας, ποιοτικού ελέγχου, υγιεινής, μεταφοράς και σταθερότητας στην αποθήκευση.

Αξιοσημείωτη είναι και η απασχόληση σε βιομηχανίες και εμπορικές επιχειρήσεις παραγωγής και διακίνησης εξοπλισμού βιομηχανιών τροφίμων και ποτών, προσθέτων υλών καθώς και εργαστηριακού εξοπλισμού και μέσων, για την ανάλυση και τον έλεγχο των τροφίμων. Η δραστηριότητα εδώ δεν εντοπίζεται μόνο στην πώληση αλλά και την τεχνική υποστήριξη του προϊόντος, κατά περίπτωση.

Σημαντική είναι και η απασχόληση σε ιδιωτικά εργαστήρια ανάλυσης και ελέγχου τροφίμων. Απασχόληση επίσης παρουσιάζεται και σε γραφεία μελετών και τεχνικών συμβούλων, στην εκπόνηση μελετών οικονομοτεχνικής σκοπιμότητας, για την επέκταση ή και ίδρυση βιομηχανικών επιχειρήσεων καθώς και συμμετοχή στην επίβλεψη για την επέκταση ή κατασκευή τέτοιων επιχειρήσεων.

Ελκυστικός επίσης εμφανίζεται και ο χώρος της αυτοαπασχόλησης (ελεύθερο επάγγελμα), είτε με την ίδρυση και λειτουργία εργαστηρίων ανάλυσης και ελέγχου τροφίμων είτε με την ίδρυση και λειτουργία μικρών επιχειρήσεων, κυρίως, πρόσθετων υλών, με τα προβλήματα φυσικά της αρχικής επένδυσης αλλά και του ισχυρού ανταγωνισμού της αγοράς.

Μια άλλη πτυχή της αυτοαπασχόλησης είναι και η δραστηριοποίηση των Τεχνολόγων Τροφίμων ως εμπειρογνωμόνων σε αγορανομικά ή άλλα δικαστήρια αλλά και υπηρεσίες ελέγχου τροφίμων, για την πιστοποίηση της ποιότητας και καταλληλότητας των τροφίμων.

Τέλος, ραγδαία άνοδο εμφανίζει η απασχόληση Τεχνολόγων Τροφίμων στον ολοένα αυξανόμενο αριθμό μονάδων catering καθώς και προσφοράς πρόχειρου φαγητού, αλυσίδων εστιατορίου, τύπου fast food.

Εδώ, πρέπει να σημειωθεί, ότι εντοπίζεται ένας σημαντικός αριθμός νέων θέσεων εργασίας.


ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Η απασχόληση στον ευρύτερο δημόσιο τομέα είναι περιορισμένη, συγκριτικά με εκείνη του ιδιωτικού τομέα.

Ο σημαντικότερος αριθμός απασχολούμενων παρουσιάζεται στα διάφορα Νοσηλευτικά Ιδρύματα της χώρας, με μεγαλύτερη πυκνότητα απασχόλησης σε εκείνα του λεκανοπεδίου Αττικής αλλά και της ευρύτερης περιοχής Θεσσαλονίκης. Εδώ η απασχόληση των Τεχνολόγων Τροφίμων εντοπίζεται στα Τμήματα ή Γραφεία Διατροφής, κατά περίπτωση, με τα καθήκοντά τους πολλές φορές, να επεκτείνονται και στους τομείς της Διαιτολογίας ή Διατροφής. Αξιόλογος αριθμός απασχολουμένων εμφανίζεται επίσης σε διάφορες, κυρίως περιφερειακές, υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας. Και εδώ όμως, συχνά, η απασχόληση κινείται εκτός πλαισίου περιγραφής επαγγέλματος.

Ως περιορισμένος καταγράφεται ο αριθμός των απασχολούμενων στις διάφορες υπηρεσίες ελέγχου, όπως είναι το Γενικό Χημείο του Κράτους και η Ελληνική Αστυνομία.

Το ίδιο περιορισμένη είναι η απασχόληση και στα Ερευνητικά Ιδρύματα της Χώρας. Μικρός μόνο αριθμός Τεχνολόγων Τροφίμων απασχολείται στα διάφορα κέντρα του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) και του Ε.ΚΕ.Φ.Ε. Δημόκριτος.

Σποραδικά, επίσης, συναντά κανείς, Τεχνολόγους Τροφίμων, σε διάφορους Οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως, ενδεικτικά, είναι: οι μεγάλοι Δήμοι, ο Οργανισμός Ύδρευσης Θεσσαλονίκης, το Olympic Catering κ.α.

Ως ζωτικός χώρος απασχόλησης παρουσιάζεται και η εκπαίδευση, Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια, κυρίως Τεχνολογική, που εντοπίζεται στα δύο πολύ μεγάλα αστικά κέντρα, των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης, όπου έχουν και την έδρα τους οι δύο Σχολές Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής των αντιστοίχων Τ.Ε.Ι..

Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο διάφορων ερευνητικών προγραμμάτων, που διεξάγονται στα Τριτοβάθμια Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι., απασχολούνται αρκετοί Τεχνολόγοι Τροφίμων.

Τέλος, θα ήταν παράληψη να μην αναφερθεί η απασχόληση Τεχνολόγων Τροφίμων σε ποικίλες δραστηριότητες διάφορων συνεταιριστικών οργανώσεων, ανά την περιφέρεια της χώρας.

Πάντως, το πλαίσιο που καθορίζει τα Επαγγελματικά Δικαιώματα των πτυχιούχων Τεχνολόγων Τροφίμων της Τεχνολογικής Εκπαίδευσης δίδεται με το Π.Δ.78/89 (Φ.Ε.Κ. 36/τ. Α΄/7.2.89). Επιπλέον, στο πλαίσιο των συντεταγμένων κανόνων απασχόλησης κινείται και η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των Τεχνολόγων Τροφίμων, που υπογράφεται μεταξύ Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (Σ.Ε.Β.Τ.) και Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολόγων Τροφίμων (Π.Ε.ΤΕ.Τ.).

Από την ως άνω αποτύπωση της απασχόλησης των Τεχνολόγων Τροφίμων, προκύπτει ότι, στο μεν ιδιωτικό τομέα, που χαρακτηρίζεται και ως φυσικός χώρος απασχόλησης τους, τόσο η σημερινή κατάσταση όσο και η διαγραφόμενη προοπτική, είναι ευοίωνες. Και τούτο διότι ο κλάδος της Βιομηχανίας Τροφίμων και Ποτών, γενικότερα, είναι εκ των υγιέστερων κλάδων της Ελληνικής Βιομηχανίας, ραγδαία εξελισσόμενος και ανερχόμενος, με σημαντικότατες επενδύσεις και φυσικά με ολοένα διευρυνόμενο αριθμό απασχολούμενων σ' αυτόν.

Βέβαια, η ζήτηση για απασχόληση Τεχνολόγων Τροφίμων εδώ, ενισχύεται από το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης τους και την μεγάλη ευκολία παραγωγικής ένταξης, που αυτοί παρουσιάζουν, έναντι άλλων κλάδων επιστημόνων, που κινούνται στον ίδιο χώρο.

Αντίθετα, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας παρουσιάζεται ελλειπτικός στην απασχόληση Τεχνολόγων Τροφίμων, ακόμα και εκεί όπου εξ ορισμού αλλά και εξ αντικειμένου θα έπρεπε να έχει, προ πολλού, επεκταθεί η απασχόλησή τους.


Καταγραφή της Απασχόλησης του Τεχνολόγου Τροφίμων

Σύμφωνα με στοιχεία της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολόγων Τροφίμων, το σύνολο των εγγεγραμμένων μέχρι την 27 Μαΐου 1998 ανερχόταν σε 830.

Από αυτούς απασχολούνται:

1. Στο Δημόσιο Τομέα (Εκπαίδευση, Νοσοκομεία, Οργανισμοί) : 230
2. Στον Ιδιωτικό Τομέα (Βιομηχανικές και Εμπορικές Επιχειρήσεις, Εργαστήρια κλπ) : 465
3. Αυτοαπασχολούμενοι : 5
4. Ετεροαπασχολούμενοι : 35
5. Δεν Εργάζονται για Διαφόρους Λόγους : 30
6. Δεν Υπάρχουν Διαθέσιμα Στοιχεία : 65

Από τα παραπάνω στοιχεία φαίνεται ότι από το σύνολο των αποφοιτησάντων είναι εγγεγραμμένο στο επαγγελματικό - επιστημονικό όργανο των τεχνολόγων τροφίμων - το 79%. Βεβαίως, ο αριθμός αυτός δεν είναι σωστός, γιατί στους εγγεγραμμένους περιλαμβάνονται και απόφοιτοι του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης. Οπωσδήποτε και εφ' όσον δεν υπάρχει νομική υποχρέωση εγγραφής, όπως συμβαίνει με άλλες ενώσεις (π.χ. Ένωση Ελλήνων Χημικών), τα στοιχεία της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολόγων Τροφίμων δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματική εικόνα απασχόλησης του τεχνολόγου τροφίμων. Παρ' όλα αυτά, όμως, δείχνουν τις τάσεις απασχόλησης. Έτσι, η πλειονότητα (57%) βρίσκει απασχόληση στην βιομηχανία τροφίμων, όπου είναι και ο κύριος τομέας απασχόλησης ενός τεχνολόγου τροφίμων. Δεύτερος κατά σειράν έρχεται ο δημόσιος τομέας (28%). Επίσης, υπάρχουν δυνατότητες για αυτοαπασχόληση με ανάπτυξη ιδίων επιχειρήσεων, εταιρειών και εργαστηρίων ελέγχου τροφίμων.

Σχόλιο

Από τα ανωτέρω, προκύπτει ότι, στον ιδιωτικό τομέα, που χαρακτηρίζεται και ως ο φυσικός χώρος απασχόλησης, τόσο η σημερινή κατάσταση όσο και η διαγραφόμενη προοπτική, είναι ευοίωνες. Αυτό μπορεί να υποστηριχθεί από το γεγονός ότι ο κλάδος της Βιομηχανίας Τροφίμων και Ποτών είναι ένας εκ των υγιέστερων κλάδων της Ελληνικής Βιομηχανίας, ραγδαία εξελισσόμενος και ανερχόμενος, με σημαντικότατες επενδύσεις και φυσικά με ολοένα διευρυνόμενο αριθμό απασχολούμενων σ' αυτόν.

Παρ' όλα αυτά, όμως, πρέπει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των εισαγομένων σπουδαστών είναι υπερβολικά μεγάλος για το μέγεθος της Ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων (συγκριτικά με την Ευρωπαϊκή, καθώς και άλλων ανεπτυγμένων χωρών) και πρέπει να μειωθεί.

Η βιομηχανία τροφίμων έχει την μόνιμη απαίτηση για υψηλώς εκπαιδευμένα στελέχη. Επομένως απαιτείται αναμόρφωση και εκσυγχρονισμός του προγράμματος σπουδών και η ανάπτυξη νέων μεθόδων εκπαίδευσης.


GreekEnglish (United Kingdom)

ΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ

Διαφήμιση