Αρχική Προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ Π Α Κ Ε Τ Ο Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Β3

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Β3

Μελέτες περιπτώσεων


Μελέτες Περιπτώσεων (case studies)

Οι μελέτες περιπτώσεων (case studies) σκιαγραφούν μια κατάσταση, τοποθετημένη με πλοκή εφαρμογής, την οποία οι σπουδαστές αναμένεται να αναλύσουν και να συζητήσουν. Επιπλέον οι σπουδαστές θα πρέπει να κάνουν υποδείξεις για περαιτέρω δράση, καθώς και ατομικές ή ομαδικές συνεισφορές.


ΔΟΜΗ & ΜΟΡΦΗ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εισαγωγή

Οι μελέτες περιπτώσεων είναι ένας πολύ σπουδαίος τρόπος διδασκαλίας και εκμάθησης. Κατά βάσιν, οι μελέτες περιπτώσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη από το σπουδαστή ικανοτήτων υψηλού επιπέδου, οι οποίες δεν τονίζονται ή δεν συμπεριλαμβάνονται στους συνήθεις τρόπους διδασκαλίας. Επιπροσθέτως, ο εκπαιδευτικός είναι σε θέση να αναπτύσσει καταστάσεις και σενάρια, τα οποία απαιτούν γνώσεις ειδικού, και ο οποίες μπορούν να βοηθήσουν στην εις βάθος εκμάθηση εκ μέρους του σπουδαστή. Οι μελέτες περιπτώσεων κανονικά περιγράφουν μια κατάσταση με την οποία ο σπουδαστής θα εμπλακεί και θα αποκτήσει εμπειρία. Κατά τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα σπουδών ενισχύεται με την εφαρμογή και γνώση επί πραγματικών προβλημάτων. Οι μελέτες περιπτώσεων είναι μια πολύ αποτελεσματική μέθοδος ολοκλήρωσης των λαμβανομένων γνώσεων κατά τη διάρκεια των σπουδών.

Ανάπτυξη μιας Μελέτης Περιπτώσεως

Η ανάπτυξη μιας μελέτης περιπτώσεως επιτυγχάνεται άριστα με τη χρήση της άποψης της ομάδας εργασίας (team approach). Τούτο γίνεται κατανοητό καλλίτερα με διοργάνωση μιας περιόδου μαθημάτων που περιλαμβάνουν "βομβαρδισμό" (brainstorm) με τις αρμόζουσες πληροφορίες. Το θέμα θα πρέπει να επιτρέπει τη λήψη απόψεων από διαφορετικούς εκπαιδευτικούς. Για παράδειγμα, αν το θέμα είναι "ετικετοποίηση και προσδιορισμός του χρόνου ζωής ενός τροφίμου", απαιτείται η συμβολή ενός τεχνολόγου τροφίμων, ενός μικροβιολόγου τροφίμων, ενός αναλυτή τροφίμων και ενός ειδικού επί της νομοθεσίας τροφίμων. Για την αποτελεσματική εκμάθηση, εντός μιας μελέτης περιπτώσεως, μπορούν να αναπτυχθούν διάφορες απόψεις επί των μερικών προβλημάτων του όλου θέματος.

Οι σκοποί και τα αντικείμενα της μελέτης περιπτώσεως πρέπει να ορισθούν σαφώς από την ομάδα των εκπαιδευτικών. Ο γενικός σκοπός θα προσφέρει την ανασκόπηση και τα ειδικότερα αντικείμενα τις σαφείς ενδείξεις ως προς το τι αναμένεται να μάθει ο σπουδαστής. Η δομή τροποποιείται αναλόγως αν στους σπουδαστές έχουν ανατεθεί ειδικές αποστολές (θέματα - εργασίες). Τα θέματα αυτά μπορεί να είναι στη σειρά και ο σπουδαστής απαιτείται να ολοκληρώσει το πρώτο πριν αναλάβει το δεύτερο κ.ο.κ. Η άποψη αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ιδιαιτέρως σε περιπτώσεις όπου είναι επιθυμητή η διαίρεση του φόρτου εργασίας μεταξύ των μελών ομάδας σπουδαστών.

Πολύ σπουδαίο για μια μελέτη περιπτώσεως είναι να καθορισθούν τα όρια και ιδιαιτέρως τα χρονικά όρια εντός των οποίων ο σπουδαστής θα πρέπει να ολοκληρώσει το έργο του. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, ιδιαιτέρως όταν η εργασία είναι ομαδική, τα μέλη της ομάδας να ενθουσιαστούν και να προσπαθήσουν να παραδώσουν μια πάρα πολύ καλή μελέτη περιπτώσεως. Όμως, τούτο μπορεί να διαρκέσει επί μέρες ή εβδομάδες για να εκπληρωθεί και έτσι να οδηγήσει στην μη έγκυρη παράδοση του έργου.

Απόψεις για τη Συγγραφή μια Μελέτης Περιπτώσεως

Υπάρχουν δύο γενικές απόψεις. Η πρώτη κατά την οποία ο σπουδαστής εργάζεται εντός πολύ προσεκτικά τεθέντων παραμέτρων και η δεύτερη κατά την οποία ο σπουδαστής αναλαμβάνει μια ευρύτερη περιοχή πιθανών οδών μελέτης του θέματος και κατά συνέπεια διαφορετικών αποτελεσμάτων. Αυτός μπορεί να είναι ο πιο σπουδαίος τρόπος μελέτης από την άποψη προκλήσεως, όμως, καθιστά ασαφές το πότε τελειώνει η μελέτη περιπτώσεως.

Είναι πολύ σπουδαίο η μελέτη περιπτώσεων να οδηγείται από επί μέρους εργασίες (αποστολές), γιατί τούτο επιτρέπει τον καθορισμό στόχων και επιτευγμάτων, τα οποία απαιτούνται ώστε να δοθεί επαρκής δομή.

Ανάπτυξη Δεξιοτήτων

Το κύριο όφελος της ενσωματώσεως στο πρόγραμμα μελετών περιπτώσεων είναι η ανάπτυξη ενός εύρους δεξιοτήτων από ότι προσφέρεται και επιτυγχάνεται από τη συνήθη διδασκαλία. Οι κύριες δεξιότητες περιλαμβάνουν:


Ομαδική Εργασία: Πολλοί σπουδαστές βρίσκουν δύσκολη την εργασία σε ομάδες ή μέλους ομάδας. Όμως, τούτο είναι απαραίτητο γιατί κάθε δραστηριότητα της ζωής και ιδιαιτέρως στον επαγγελματικό τομέα, απαιτεί συνεργασία και εργασία με άλλους ώστε να επιτευχθεί ένας κοινός σκοπός. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις υπάρχει ανταγωνισμός και ιδιαιτέρως στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ο οποίος οδηγεί στην αδυναμία ή αποτυχία συνεργασίας. Οι μελέτες περιπτώσεων απαιτούν ο σπουδαστής να εργασθεί ως μέλος ομάδας και να συνεισφέρει στην επιτυχία του αντικειμενικού σκοπού. Βεβαίως, η ομαδική εργασία δημιουργεί πρόβλημα στον εκπαιδευτικό, ο οποίος θα πρέπει να εκτιμήσει και βαθμολογήσει κάθε άτομο της ομάδας.


Δεξιότητες Επίλυσης Προβλημάτων: Οι μελέτες περιπτώσεων αντιπροσωπεύουν μια ευκαιρία για την υποχρέωση του σπουδαστή να λάβει μέρος στην επίλυση προβλημάτων ομοίων με εκείνα που αντιμετωπίζει η βιομηχανία και έτσι να ενεργήσει ως επαγγελματίας. Η επιτυχής λύση του προβλήματος οδηγεί σε ωφέλιμη εμπειρία εκμάθησης και αυξάνει την αυτοπεποίθηση του σπουδαστή. Η αποτυχία, επίσης, μπορεί να είναι πολύ ωφέλιμη εμπειρία, καθ' όσον ο εκπαιδευτικός μπορεί να ανατροφοδοτήσει την ομάδα με χρήσιμες συμβουλές και πληροφορίες για τη βελτίωση της απόδοσης και απόκτησης αυτοπεποίθησης.


Λήψη Αποφάσεων: Η λήψη αποφάσεων είναι πολύ σπουδαία και επίσης ένας πολύ κρίσιμος παράγοντας σε μια μελέτη περιπτώσεως, ενώ ο σπουδαστής εξοικειώνεται με δεξιότητες αναγκαίες για τη λήψη αποφάσεων και τις συνέπειες των αποφάσεων. Έτσι, απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός ώστε η μελέτη περιπτώσεως να περιλαμβάνει την αποτελεσματική εφαρμογή της λήψης αποφάσεων.


Οργάνωση: Η οργάνωση των ρόλων εντός της ομάδας και η οργάνωση του ατόμου είναι σημεία εκμάθησης - κλειδιά για την επιτυχή εκπόνηση μιας μελέτης περιπτώσεως.


Ικανότητες Διαπραγμάτευσης: Πολύ συχνά το άτομο που εργάζεται εντός μιας ομάδας θα χρειασθεί να χρησιμοποιήσει ικανότητες διαπραγμάτευσης για να επηρεάσει τις αποφάσεις της ομάδας. Επίσης, απαιτούνται διαπραγματεύσεις με άλλες ομάδες και τους εκπαιδευτικούς.


Ικανότητες Παρουσίασης: Οι μελέτες περιπτώσεων μπορεί να αποτελέσουν ένα χρήσιμο μέσο για την ανάπτυξη ικανοτήτων γραπτής και προφορικής επικοινωνίας. Η παρουσίαση των ευρημάτων συνδέεται στενά με την αξιολόγηση.


Ασκήσεις Αναπαράστασης Ρόλων: Η αναπαράσταση ρόλων είναι πολύ χρήσιμη εμπειρία εκμάθησης, κατά την οποία υιοθετείται ένας ρόλος από το πραγματικό εργασιακό περιβάλλον. Ο ρόλος στη συνέχεια μεταφέρεται και αποτελεί μέρος της μελέτης περιπτώσεως, δίδοντας στο σπουδαστή την ευκαιρία να εκτιμήσει τις δυσκολίες και αποφάσεις που περιλαμβάνονται κατά την άσκηση της θέσης την οποία υποδύεται.

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση μιας μελέτης περιπτώσεως εξαρτάται από τον τύπο της μελέτης και πρέπει να επιλεγεί προσεκτικά. Οι μέθοδοι αξιολόγησης συνδέονται στενά με την ίδια τη μελέτη περιπτώσεως. Θα πρέπει να καθορισθούν τα κριτήρια απόδοσης για κάθε αντικείμενο ή αποτέλεσμα εκμάθησης, ώστε να είναι σαφές τι απαιτείται. Εκτός της αξιολόγησης που καλύπτει το περιεχόμενο της μελέτης περιπτώσεως, είναι σπουδαίο να συμπεριληφθούν κριτήρια τα οποία αντανακλούν τη διαδικασία εκμάθησης, έτσι ώστε ο σπουδαστής να τα αναγνωρίζει εύκολα, να γνωρίζει τι αναμένεται να μάθει και ποιες είναι οι ευκαιρίες για βελτίωση.

Οι ομαδικές μελέτες περιπτώσεων ωφελούνται από την παρουσίαση με μια ποικιλία μορφών όπως γραπτή, πόστερ, προφορική ή άσκηση αναπαράσταση ρόλων. Ένα από τα προβλήματα με την αξιολόγηση των ομαδικών μελετών είναι η εκτίμηση της συνεισφοράς κάθε μέλους της ομάδας. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να βαθμολογήσει το σύνολο της εργασίας και κατόπιν με ερωτήσεις ή το ιδιαίτερο έργο που ανατέθηκε στο κάθε μέλος της ομάδας να βαθμολογήσει τα άτομα. Ένα χρήσιμο εναλλακτικό μπορεί να είναι η αξιολόγηση των μελών της ομάδας μεταξύ των.

Αναπτύχθηκαν δε μερικές μελέτες περιπτώσεων, οι οποίες αναφέρονται σε διάφορους τομείς της Τεχνολογίας Τροφίμων και αποτελούν τη βάση για την έναρξη και περαιτέρω ανάπτυξη της πολύ σπουδαίας αυτής μορφής διδασκαλίας και εκμάθησης.


Μερικοί τίτλοι είναι:

  1. Ασηπτική Επεξεργασία Ετερογενών Προϊόντων Χαμηλής Οξύτητας σε Σχέση με τις Υπάρχουσες Ορθές Πρακτικές Βιομηχανικής Παραγωγής
  2. Επεξεργασία Τροφίμων με Υπέρ Υψηλή Πίεση.
  3. Τροφομεταφερόμενες Ιογενείς Γαστρεντερίτιδες και Listeria Monocytogenes
  4. Τεχνολογίες Ανακύκλωσης Τυρογάλακτος
  5. Σχεδιασμός Μονάδας Παραγωγής Αιθανόλης και Πρωτεϊνών από απόβλητα τυροκομείων (τυρόγαλα)
  6. Αυτοματοποιημένη Παρακολούθηση Διεργασιών Τροφίμων & Ανίχνευση Μικροβίων
  7. Αρχές και Εφαρμογές της Άποψης HACCP στην Βιομηχανία Επεξεργασίας Τροφίμου
  8. Επεξεργασία Με Ακτινοβολίες - Βιομηχανικές Εφαρμογές
  9. Αλληλεπίδραση Συσκευασίας & Τροφίμου - Τεχνικές Απόψεις των Πολυμερών Υλικών
  10. Centrifugal Pumps Boost Efficiency for Juice Processor
  11. Chewing Gum Maker Vertically Integrates Manufacturing Process for Increased Production
  12. Nitrogen Freezing System Helps Seafood Business Grow
  13. RO System Turns Sugar Wastewater into Saleable Product
  14. Sauce Maker Cuts Cost With Reusable Containers

GreekEnglish (United Kingdom)

ΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ

Διαφήμιση